Badania w prostym języku

GHK-Cu

Czym jest

GHK-Cu to kompleks miedzi(II) z tripeptydem glicylo-L-histydylo-L-lizyna, niewielki peptyd wystepujacy naturalnie w ludzkim osoczu, slinie i moczu, ktorego ilosc maleje wraz z wiekiem. Badano go glownie w hodowli komorkowej i na zwierzetach jako sygnal mogacy stymulowac wytwarzanie kolagenu i czynnikow wzrostu przez fibroblasty, wspierac gojenie ran i angiogeneze oraz obnizac markery stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego.

Jak stosowano w badaniach

Model: In vitro, hodowane ludzkie fibroblasty skory (hodowla komorkowa, masa ciala nie ma zastosowania)
Badany w kierunku: Synteza kolagenu / macierz skory
Dawka: Molar, not per-kg (in vitro): stimulation began at 10^-12 to 10^-11 M and was maximal at 10^-9 M (1 nM) GHK-Cu in the culture medium
Dawkowanie: Pojedyncze stezenie dodane do pozywki hodowlanej w zakresie dawek
Droga podania: Dodanie in vitro do pozywki hodowli komorkowej (brak drogi systemowej)
Czas trwania: Nie podano w abstrakcie

Zmierzone efekty: Zalezny od dawki wzrost syntezy kolagenu przez fibroblasty; efekt byl niezalezny od jakiejkolwiek zmiany liczby komorek (odzwierciedlal wiec wieksza aktywnosc biosyntetyczna na komorke, a nie wieksza liczbe komorek). Abstrakt nie podaje dokladnego procentu ani krotnosci wzrostu dla wielkosci efektu.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zdarzen niepozadanych w tym badaniu (in vitro)

Źródła: Maquart FX et al., FEBS Lett 1988

Model: In vitro, pierwotne ludzkie fibroblasty skory wlasciwej od wczesniej naswietlanych pacjentow vs prawidlowe fibroblasty (hodowla komorkowa, masa ciala nie ma zastosowania)
Badany w kierunku: Regeneracja fibroblastow po napromienianiu / ekspresja czynnikow wzrostu
Dawka: Molar, not per-kg (in vitro): 1 x 10^-9 mol/L (1 nM) GHK-Cu in serum- and growth-factor-free medium
Dawkowanie: Pojedyncze stezenie 1 nM w pozywce hodowlanej
Droga podania: Dodanie in vitro do pozywki hodowli komorkowej (brak drogi systemowej)
Czas trwania: Nie podano w abstrakcie

Zmierzone efekty: Leczone naswietlane fibroblasty mialy szybsze czasy podwajania populacji niz nieleczone naswietlane kontrole i z grubsza odpowiadaly tempu wzrostu nieleczonych prawidlowych fibroblastow. Wczesnie po ekspozycji leczone naswietlane komorki wytwarzaly znaczaco wiecej zasadowego FGF (bFGF) i VEGF niz nieleczone kontrole.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zdarzen niepozadanych w tym badaniu (in vitro)

Źródła: Pollard JD et al., Arch Facial Plast Surg 2005

Model: Ludzka skora ex vivo ze zwlok (warstwa rogowa naskorka, naskorek, skora dermatomowa) w przeplywowych komorkach dyfuzyjnych (masa ciala nie ma zastosowania)
Badany w kierunku: Miejscowe przenikanie i zatrzymywanie miedzi z GHK-Cu w skorze (kwestia dostarczania srodka przeciwzapalnego)
Dawka: Topical percentage, not per-kg (ex vivo): 0.68% aqueous copper as the tripeptide (glycyl-L-histidyl-L-lysine cuprate diacetate) applied to 1 cm^2 of isolated skin
Dawkowanie: Pojedyncza aplikacja miejscowa na powierzchnie skory
Droga podania: Miejscowo (in vitro, komorka dyfuzyjna przezskorna)
Czas trwania: 48 godzin

Zmierzone efekty: Wspolczynnik przepuszczalnosci przez skore dermatomowa wynosil 2,43 +/- 0,51 x 10^-4 cm/h; 136,2 +/- 17,5 ug/cm^2 miedzi przeniknelo przez 1 cm^2 w ciagu 48 h, a 82 +/- 8,1 ug/cm^2 miedzi zostalo zatrzymane w tkance jako depot. Pokazuje, ze miedz z GHK-Cu zarowno przenika, jak i gromadzi sie w skorze.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zdarzen niepozadanych w tym badaniu (ludzka skora ex vivo)

Źródła: Hostynek JJ et al., Inflamm Res 2010

Model: Mysz (C57BL/6J) z rozedma wywolana dymem papierosowym, plus ludzkie komorki pecherzykowe A549 in vitro
Badany w kierunku: Rozedma pluc i zapalenie pluc / stres oksydacyjny wywolane dymem papierosowym
Dawka: 0.2, 2 and 20 ug/g/day, i.e. 0.2, 2 and 20 mg/kg/day (ug/g equals mg/kg directly); highest dose 20 mg/kg
Dawkowanie: Wstrzykniecie dootrzewnowe co drugi dzien, rozpoczete po rozpoczeciu ekspozycji na dym
Droga podania: Dootrzewnowo (mysz); dodanie do hodowli komorkowej dla ramienia A549
Czas trwania: 12 tygodni ekspozycji na dym papierosowy

Zmierzone efekty: GHK-Cu zmniejszal zmiany rozedmowe i przywracal rownowage MMP-9/TIMP-1, obnizal cytokiny zapalne IL-1beta i TNF-alpha, obnizal markery oksydacyjne MPO i MDA oraz podnosil wskazniki antyoksydacyjne (T-AOC i GSH). Hamowal NF-kB i zwiekszal sygnalizacje antyoksydacyjna Nrf2. W komorkach A549 wystawionych na ekstrakt z dymu papierosowego GHK-Cu zmniejszal stres oksydacyjny poprzez zwiekszenie ekspresji Nrf2. Nie wszystkie wielkosci dla poszczegolnych dawek sa podane w abstrakcie.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zdarzen niepozadanych w tym badaniu

Źródła: Zhang Q et al., Front Mol Biosci 2022

Model: Mysz z ranami oparzeniowymi (termicznymi), plus ludzkie komorki srodblonka zyly pepowinowej (HUVEC) in vitro
Badany w kierunku: Gojenie ran oparzeniowych / angiogeneza (formulacja liposomalna GHK-Cu)
Dawka: Not reported as mg/kg or molar in the abstract; GHK-Cu was delivered as nanoscale liposomes (GHK-Cu-liposomes), but no body-weight dose or culture concentration is stated
Dawkowanie: Aplikacja miejscowa formulacji liposomalnej na rany (czestotliwosc nie podana w abstrakcie)
Droga podania: Miejscowo (rany u myszy); dodanie do hodowli komorkowej dla ramienia HUVEC
Czas trwania: Rany obserwowane do wygojenia; gojenie zakonczone do 14 dni po urazie u leczonych zwierzat

Zmierzone efekty: GHK-Cu-liposomy zwiekszaly proliferacje HUVEC o okolo 33,1% i podnosily ekspresje VEGF, FGF-2, CDK4 i CyclinD1. W mysim modelu oparzenia forma liposomalna wywolywala wiecej angiogenezy niz wolny GHK-Cu, z wyzsza immunofluorescencja CD31 i Ki67, a rany goily sie do 14. dnia. W abstrakcie nie podano procentow zamkniecia rany kontrola vs leczenie.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zdarzen niepozadanych w tym badaniu

Źródła: Wang X et al., Wound Repair Regen 2017

Model: Szczur (Sprague-Dawley), skora grzbietu naswietlana, a nastepnie plat chirurgiczny (model rany naswietlanej)
Badany w kierunku: Gojenie ran w naswietlanych platach skornych (niedokrwienie plata, liczba naczyn krwionosnych, VEGF)
Dawka: Topical, not per-kg: GHK-Cu gel applied to the flap wound (gel concentration not stated as a per-kg dose); control group received aquaphilic ointment
Dawkowanie: Aplikacja miejscowa dwa razy dziennie
Droga podania: Miejscowo (zel)
Czas trwania: 10 dni leczenia (po napromienianiu i 28-dniowej rekonwalescencji przed utworzeniem plata)

Zmierzone efekty: Wynik negatywny. Grupa GHK-Cu (n=13) miala znaczaco WIEKSZY sredni obszar niedokrwienia niz kontrole (n=10): 5,0 cm^2 vs 3,8 cm^2 (P=0,011), tzn. gorszy w tym pomiarze. Brak znaczacej roznicy w liczbie naczyn krwionosnych (209,0 vs 207,4, P=0,973), polu swiatla naczyn (525,7 vs 422,8 um^2, P=0,118) ani w wskazniku intensywnosci VEGF (0,34 vs 0,54, P=0,169). Autorzy wywnioskowali, ze miejscowy GHK-Cu nie wykazal korzysci dla niedokrwienia plata, naczyn ani VEGF w tym modelu.

Działania niepożądane: Nie zgloszono zadnych konkretnych zdarzen niepozadanych poza wiekszym obszarem niedokrwienia zaobserwowanym w grupie leczonej

Źródła: Parker NP et al., Otolaryngol Head Neck Surg 2013

Jak solidne są dane

Baza dowodowa dla GHK-Cu jest w przewazajacej mierze przedkliniczna: prace w hodowli komorkowej (in vitro), badania na ludzkiej skorze ze zwlok ex vivo oraz badania na gryzoniach. Nie ma tu kontrolowanych badan dawkowania u ludzi i nie istnieje ustalony protokol dawkowania u ludzi. Poniewaz najsilniejsze dane mechanistyczne pochodza z badan in vitro, aktywne stezenia podawane sa jako stezenia molowe (okolo 1 nM, 10^-9 M) i NIE sa przeliczalne na dawke u czlowieka na kg masy ciala; traktowanie nanomolowego stezenia in vitro jako dawki w przeliczeniu na mase ciala byloby bledem. Jedyne czyste wartosci na kg pochodza z jednego badania rozedmy u myszy (Zhang 2022: 0,2 / 2 / 20 mg/kg/dobe dootrzewnowo, poniewaz ug/g rowna sie bezposrednio mg/kg), ktore dotyczy wskazania niezwiazanego ze skora i drogi podania, ktorej nikt nie stosuje kosmetycznie. Badania nad skora i ranami stosowaly stezenia miejscowe (np. 0,68% miedzi ex vivo), a nie dawki systemowe, a jedno liposomalne badanie nad ranami (Wang 2017) w ogole nie podalo ilosciowej dawki. Co istotne, dowody nie sa jednolicie pozytywne: badanie naswietlanego plata u szczura (Parker 2013) wykazalo, ze miejscowy GHK-Cu nie przynosil korzysci i dawal znaczaco wiekszy obszar niedokrwienia niz kontrola (5,0 vs 3,8 cm^2, P=0,011), wiec twierdzenia o gojeniu ran nie sa spojne we wszystkich modelach. Dwa z najczesciej cytowanych przegladow (Pickart 2015, Pickart 2018) to przeglady narracyjne wspolautorstwa Lorena Pickarta, ktory ma komercyjne/patentowe interesy w kosmetykach z GHK-Cu, co stanowi wyrazny konflikt interesow i oznacza, ze ich szerokie twierdzenia o regulacji genow nalezy czytac ostroznie, a nie jako ustalony fakt. Wniosek koncowy: GHK-Cu ma prawdopodobne, wielokrotnie obserwowane dzialania in vitro i na zwierzetach na kolagen, czynniki wzrostu, angiogeneze i markery stresu oksydacyjnego, ale skutecznosc, bezpieczenstwo i dawkowanie u ludzi dla jakiegokolwiek wskazania nie sa ustalone, a co najmniej jedno badanie nad gojeniem ran u zwierzat dalo wynik negatywny.

Źródła

Dane z badań, wyłącznie do celów badawczych. Brak ustalonego protokołu dla ludzi.